Source: <https://satish.myadvisorfriend.com/mr/story/sofia-and-the-glow-of-the-screen-49/>

# सोफिया आणि स्क्रीनची चमक

*पंधरा वर्षांची सोफिया जोहान्सबर्गमध्ये राहते. ती आनंदी मुलगी होती, पण नव्या शाळेत गेल्यापासून ती तासन्तास ऑनलाइन राहून परिपूर्ण आयुष्य असल्यासारख्या दिसणाऱ्या मुलींशी स्वतःची तुलना करते. तिने जेवण टाळायला आणि आई-वडिलांवर…*

पंधरा वर्षांची सोफिया जोहान्सबर्गमध्ये राहते. ती आनंदी मुलगी होती, पण नव्या शाळेत गेल्यापासून ती तासन्तास ऑनलाइन राहून परिपूर्ण आयुष्य असल्यासारख्या दिसणाऱ्या मुलींशी स्वतःची तुलना करते. तिने जेवण टाळायला आणि आई-वडिलांवर चिडायला सुरुवात केली आहे. तिच्या मैत्रिणी म्हणतात की ती दुरावली आहे.

एका रात्री तिच्या आईला दाराआडून तिचे रडणे ऐकू येते. सोफिया म्हणते, "सगळे माझ्यापेक्षा चांगले आहेत. मी भयानक दिसते." ती त्रासाच्या एका क्षणी हातावर केलेल्या काही जखमा दाखवते. तिची आई घाबरते पण शांत राहते आणि तिला जवळ घेते. "मला दाखवल्याबद्दल धन्यवाद," ती म्हणते. "माझे तुझ्यावर प्रेम आहे, आणि आपण मदत घेऊ."

दुसऱ्या दिवशी त्या डॉक्टरांकडे जातात आणि शाळेच्या समुपदेशकाला भेटतात. त्यांना कळते की किशोरवयात मेंदू, शरीर आणि ओळख यांमध्ये मोठे बदल होतात, आणि समवयस्कांचा दबाव आणि सोशल मीडिया कठीण भावना आणखी वाढवू शकतात. सोफिया संवाद-उपचार सुरू करते आणि आई-वडिलांसोबत स्क्रीनच्या मर्यादा ठरवते. ते व्याख्याने न देता एकत्र जेवणही करतात. काही महिन्यांनंतर सोफिया म्हणते, "मला कळले की असे वाटणारी मी एकटीच नव्हते."

तिच्या आई-वडिलांनीही आपल्या किशोरवयातील काळज्या तिला सांगितल्या. सोफिया म्हणते की प्रौढांनाही एकेकाळी आपल्या दिसण्याबद्दल खात्री वाटत नव्हती हे ऐकून तिला सामान्य आणि कमी लाजल्यासारखे वाटले.

### ते कसे ओळखावे

-

कुटुंब आणि मित्रांपासून दूर राहणे, मनःस्थिती, झोप आणि खाण्यात बदल.

-

सततची तुलना आणि शरीराबद्दल किंवा स्वतःच्या मूल्याबद्दल कठोर बोलणे.

-

लपवलेल्या खुणा किंवा निरुपयोगी वाटण्याबद्दल बोलणे यांसारखी स्वतःला इजा करण्याची लक्षणे.

-

प्रत्यक्ष आयुष्यातील उपक्रम कमी होत असताना ऑनलाइन वेळ वाढणे.

-

दोन आठवड्यांपेक्षा जास्त टिकणारे बदल, किंवा स्वतःला केलेली कोणतीही इजा, यांकडे लक्ष देणे आवश्यक आहे.

### ही कथा काय स्पष्ट करते

ही कथा ओळख आणि समवयस्कांचा दबाव, सोशल मीडियाचे परिणाम, स्वतःला इजा करण्याची धोक्याची लक्षणे आणि आधार देणारे दृष्टिकोन यांसह किशोरवयीनांचे मानसिक आरोग्य दाखवते.

### संभाव्य मूळ कारणे

-

किशोरावस्थेत शरीर, संप्रेरके आणि ओळख यांमधील बदल.

-

समवयस्कांचा दबाव आणि ऑनलाइन तुलना.

-

शाळा बदलणे आणि मैत्री तुटणे.

-

परिपूर्णतावाद आणि कमी आत्मसन्मान.

-

मोकळेपणाने बोलण्यासाठी कोणीतरी नसणे.

### काय करावे

1.

स्वतःला केलेली इजा लक्षात आल्यास शांत राहा आणि काळजीपूर्वक प्रतिसाद द्या.

2.

तुमच्यावर विश्वास ठेवल्याबद्दल तिचे आभार माना आणि तुम्ही मदत कराल असे सांगा.

3.

वैद्यकीय आणि समुपदेशनाच्या आधाराची तत्परतेने व्यवस्था करा.

4.

शिक्षा म्हणून नव्हे, तर एकत्र मिळून स्क्रीनच्या मर्यादांवर एकमत करा.

5.

कौटुंबिक जेवण आणि झोपेच्या वेळा स्थिर ठेवा.

6.

ती धोक्यात असल्यास किंवा आयुष्य संपवण्याबद्दल बोलत असल्यास तिच्यासोबत राहा आणि स्थानिक आपत्कालीन क्रमांकाशी संपर्क साधा किंवा जवळच्या रुग्णालयात जा.

### कोणाचा सल्ला घ्यावा

-

पहिल्या मूल्यमापनासाठी फॅमिली डॉक्टर किंवा बालरोगतज्ज्ञ.

-

रोजच्या आधारासाठी शाळेचा समुपदेशक.

-

चालू मदतीसाठी बाल आणि किशोर मानसशास्त्रज्ञ किंवा मानसोपचारतज्ज्ञ.

-

ती असुरक्षित असल्यास ताबडतोब आपत्कालीन सेवा किंवा रुग्णालय.

### काय करावे आणि काय करू नये

**करा** | **करू नका** |

आधी ऐका. | ओरडू नका किंवा लाजवू नका. |
तिच्या खाजगीपणाचा आदर करा, पण धोक्याबद्दलच्या गुप्ततेचा नाही. | तिची सगळी उपकरणे अचानक काढून घेऊ नका. |
एकत्र निवांत वेळ घालवा. | 'तू फक्त लक्ष वेधून घेत आहेस' असे म्हणू नका. |
प्रत्यक्ष जगातील उपक्रमांना प्रोत्साहन द्या. | तिच्या वजनावर किंवा दिसण्यावर टिप्पणी करू नका. |
स्क्रीनच्या निरोगी सवयींचा आदर्श घालून द्या. | स्वतःला इजा करण्याच्या लक्षणांकडे दुर्लक्ष करू नका. |

### कसे वागावे आणि संवाद साधावा

-

हळुवार आवाज वापरा: "मी रागावलेली नाही. तुला काय वाटते ते मला समजून घ्यायचे आहे."

-

मध्येच न थांबवता तिला बोलू द्या.

-

म्हणा: "मला सांगितल्याबद्दल धन्यवाद. तू एकटी नाहीस."

-

व्याख्याने टाळा; खुले प्रश्न विचारा.

-

ती तयार असेल तेव्हा अवेळीही उपलब्ध राहा.

[सर्व 35 प्रकरणे](https://satish.myadvisorfriend.com/mr/chapters/) · [खऱ्या आयुष्यातील 183 कथा](https://satish.myadvisorfriend.com/mr/stories/) · [मनासाठी 61 हिंदू श्लोक](https://satish.myadvisorfriend.com/mr/shlokas/) · [सर्वांसाठी मानसशास्त्र – मानसिक आरोग्य मालिका](https://satish.myadvisorfriend.com/mr/)

[myadvisorfriend@gmail.com](mailto:myadvisorfriend@gmail.com) · [Contact](https://satish.myadvisorfriend.com/contact/) · [About](https://satish.myadvisorfriend.com/about/) · [Privacy](https://satish.myadvisorfriend.com/privacy/) · [Disclaimer](https://satish.myadvisorfriend.com/disclaimer/)

---

*Psychology for Everyone – A Mental Well Being Series* by Satish Zope · free to read · Contact: [myadvisorfriend@gmail.com](mailto:myadvisorfriend@gmail.com) · [About](https://satish.myadvisorfriend.com/about/) · [Privacy](https://satish.myadvisorfriend.com/privacy/) · [Disclaimer](https://satish.myadvisorfriend.com/disclaimer/)