एक दार बंद होते, एक खोली उघडते

डॅनियल बावन्न वर्षांचा होता, नैरोबीमध्ये प्रादेशिक व्यवस्थापक होता, तेव्हा त्याच्या कंपनीने कार्यालय बंद केले आणि तेवीस वर्षांनंतर त्याला काढून टाकण्यात आले. आठवडोन्आठवडे तो सर्वांना सांगत राहिला की तो ठीक आहे. घरी तो पत…

डॅनियल बावन्न वर्षांचा होता, नैरोबीमध्ये प्रादेशिक व्यवस्थापक होता, तेव्हा त्याच्या कंपनीने कार्यालय बंद केले आणि तेवीस वर्षांनंतर त्याला काढून टाकण्यात आले. आठवडोन्आठवडे तो सर्वांना सांगत राहिला की तो ठीक आहे. घरी तो पत्नी ग्रेसवर चिडायचा, मध्यरात्री नोकरीच्या वेबसाइट्स पाहत राहायचा, आणि आपल्या पदाशिवाय आपण कोण आहोत असा विचार करायचा.

ग्रेसने त्याला समुपदेशकाशी बोलण्याचे सुचवले. डॅनियल भडकला. 'मी आजारी नाही,' तो म्हणाला. ग्रेसने उत्तर दिले, 'तू आजारी आहेस असे मी म्हटले नाही. तू एका मोठ्या बदलातून जात आहेस असे मी म्हटले.' तो एका समुदाय केंद्रातील एका सत्रासाठी तयार झाला.

समुपदेशिकेने त्याला आदेश दिले नाहीत. तिने विचारले की त्याच्या कामात त्याच्यासाठी सर्वांत महत्त्वाचे काय होते, त्याला कशाची भीती वाटते आणि पुढे त्याला काय हवे आहे. त्याला लाज वाटते असे तो पहिल्यांदाच मोठ्याने बोलला तेव्हा तिने ते ऐकून घेतले. सहा सत्रांमध्ये त्यांनी त्याच्या बलस्थानांचा विचार केला, सल्लागार म्हणून काम करणे, तरुण कर्मचाऱ्यांना प्रशिक्षण देणे किंवा नवे कौशल्य शिकणे यांसारख्या पर्यायांवर चर्चा केली, आणि मोठ्या समस्येचे दर आठवड्यासाठी छोट्या पावलांमध्ये विभाजन केले. तिने त्याला हेही सांगितले की त्याची उदास मनःस्थिती अधिक गडद झाली, त्याचा सर्व गोष्टींतील रस गेला किंवा आठवडोन्आठवडे त्याला झोप लागणे कठीण झाले, तर ती त्याला डॉक्टरांना भेटायला मदत करेल.

डॅनियल एका रात्रीत आनंदी झाला नाही. पण त्याने तरुण नोकरी शोधणाऱ्यांसाठी मंगळवारचा मार्गदर्शन गट सुरू केला आणि त्याला अधिक चांगली झोप लागू लागली. नंतर तो म्हणाला की समुपदेशन म्हणजे उपचार घेतल्यासारखे कमी आणि एखाद्या विचारी व्यक्तीने अस्ताव्यस्त कपाट आवरायला मदत केल्यासारखे जास्त वाटले.

ते कसे ओळखावे

• ओळख हादरवून टाकणारा आयुष्यातील मोठा बदल, जसे नोकरी जाणे, निवृत्ती, स्थलांतर किंवा विवाह.

• चिडचिड, बोलणे टाळणे, झोपेच्या तक्रारी आणि पर्यायांची सतत चाचपणी.

• स्पष्ट ताणासोबतच येणारी 'मी ठीक आहे' यासारखी विधाने.

• स्पष्ट आजाराऐवजी लाज किंवा भविष्याची भीती.

• आठवडोन्आठवडे उदास राहणारी किंवा सर्व रस गमावणारी मनःस्थिती, ज्यासाठी वैद्यकीय काळजीची गरज असू शकते.

ही कथा काय स्पष्ट करते

समुपदेशन म्हणजे काय आणि ते कशात मदत करते हे ही कथा दाखवते: आयुष्यातील बदल, करिअरचे निर्णय, ताण व्यवस्थापन आणि कौटुंबिक संघर्ष. प्रशिक्षित व्यक्तीशी बोलणे व्यावहारिक आणि सन्माननीय आहे, आणि ते फक्त 'गंभीर' आजारांसाठी नाही, हे ती स्पष्ट करते.

संभाव्य मूळ कारणे

• उत्पन्न, भूमिका आणि दिनचर्या अचानक हरवणे.

• नोकरीच्या पदाशी घट्ट बांधलेला आत्मसन्मान.

• कुटुंबाच्या आर्थिक स्थितीची आणि इतरांच्या मतांची काळजी.

• भावनांबद्दल बोलण्याचा अत्यल्प सराव, विशेषतः पुरुषांमध्ये.

• निर्णय सामोरे जाण्यास फार मोठे वाटतात तेव्हा साचत जाणारा ताण.

काय करावे

1. हा बदल आजार नसला तरी खरेखुरे नुकसान आहे हे मान्य करा.

2. प्रशिक्षित समुपदेशक शोधा आणि त्याची पात्रता व पद्धत तपासा.

3. मोठ्या निर्णयांचे दर आठवड्याच्या छोट्या पावलांमध्ये विभाजन करा.

4. दैनंदिन दिनचर्या, हालचाल आणि मित्रांशी संपर्क चालू ठेवा.

5. प्रगतीचा आढावा कसा घ्यायचा आणि डॉक्टरांना केव्हा सहभागी करायचे हे समुपदेशकासोबत ठरवा.

6. योग्य असेल तेव्हा काही संवादांमध्ये कुटुंबाला सहभागी करा.

कोणाचा सल्ला घ्यावा

• करिअर, ताण आणि बदलांच्या काळातील आधारासाठी समुपदेशक किंवा कौन्सेलिंग सायकॉलॉजिस्ट.

• अनेक आठवडे झोप, भूक किंवा मनःस्थिती बदलत असल्यास फॅमिली डॉक्टर.

• उदास मनःस्थिती सतत राहिल्यास किंवा दैनंदिन कामकाज घसरल्यास क्लिनिकल सायकॉलॉजिस्ट किंवा मानसोपचारतज्ज्ञ.

• उपलब्ध असल्यास नियोक्त्याचा सहाय्य कार्यक्रम किंवा समुदाय केंद्र.

काय करावे आणि काय करू नये

कसे वागावे आणि संवाद साधावा

• शांत, आदरयुक्त स्वर वापरा आणि उपाय लादणे टाळा.

• 'इतक्या वर्षांनंतर हे कठीण असणार. मी तुझ्यासोबत आहे.' असे म्हणून पाहा.

• व्यक्तीला मध्येच न थांबवता बोलू द्या.

• 'निदान' अशी विधाने आणि इतरांशी तुलना टाळा.

• विचारा, 'या आठवड्यात कोणते छोटे पाऊल उपयोगी ठरेल?'

सर्व 35 प्रकरणे · खऱ्या आयुष्यातील 183 कथा · मनासाठी 61 हिंदू श्लोक · सर्वांसाठी मानसशास्त्र – मानसिक आरोग्य मालिका